» عنوان : گزارشکار آزمایش تعیین ضریب باربری کالیفرنیا – CBR

تعداد صفحات : ۶

آشنایی با موضوع

آزمایش CBR یا نشانه باربری کالیفرنیا جهت تعیین ظرفیت باربری خاکهای زیر پی‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. ارزش این آزمایش در راهسازی بسیار زیاد است و CBR خاک یکی از مهمترین عوامل در طرح ضخامت رویه راههاست. آزمایش CBR را شخصی به‌نام پورتر در سال ۱۹۲۶ مطرح کرد که پس از آن در سال ۱۹۲۹ اداره راهسازی ایالت کالیفرنیای آمریکا آن را گسترش داد.این روش در سالهای بعد نیز کاملتر شد تا اینکه در سالهای ۱۹۴۰ توسط گروه مهندسین و سپس در سال ۱۹۶۱ توسط انجمن آزمایش و مصالح آمریکا (ASTM) بعنوان یک روش استاندارد تعیین مقاومت خاکها مورد قبول قرار گرفت. در حال حاضر این روش با وجود داشتن نقاط ضعف فراوان متداولترین روش برای ارزیابی قدرت باربری خاک بستر روسازی راهها و فرودگاهها و همچنین تعیین قدرت باربری مصالح سنگی است. با استفاده از نتایج این آزمایش می‌توان ظرفیت باربری خاک بستر و کلیه لایه‌های روسازی از قبیل زیر اساس و اساس را یافته، بر طبق آن ضخامت این لایه‌ها را بدست آورد.
Ø تعریف عدد CBR :
بنا به تعریف بار استفاده شده برای فرو رفتن و نفوذ یک سنبه استاندارد به میزان معین در یک نمونه مورد آزمایش به مقدار بار استاندارد برای همان نفوذ است. میزان نفوذ سنبه استاندارد معمولا ۰.۵ in یا به عبارت دیگر برابر با ۱۲.۵ mm میباشد.
وسایل مورد نیاز در آزمایش :
  • قالب مربوط به آزمایش تراکم . ارتفاع۱۷.۵ cm و قطر ۱۵ cm و حلقه بالایی آن ،همراه با دیسک پایینی به ارتفاع ۴.۵۳ cm و قطر داخلی ۱۵ cm
  • چکش تراکم.(چکش بزرگ به وزن ۴.۵ کیلوگرم)
  • وسیله اعمال فشار (هیدرولیکی یا مکانیکی) برای فرو بردن سنبه به داخل خاک
  • وزنه های اعمال بار
  • الک شماره ۴.
  • لبه صاف کن.( خط کش فلزی )
  • ترازو با دقت ۰.۰۱ و ۰.۱ گرم.
روش انجام آزمایش :
  • در حدود ۵ کیلوگرم خاک درشت دانه عبوری از الک شماده ۴ را با درصد رطوبت بهینه بدست آمده از آزمایش تراکم بدست آمده است مخلوط کرده و خوب ورز داده تا درصد رطوبت خاک در همه قسمتهای آن تقریبا برابر شود.(در این آزمایش رطوبت بهینه %۱۲ و میزان آب اولیه : cc 600 و مقدار آب اضافه شده: cc 100 می باشد. )
  • حال باید قالب را برای انجام عمل تراکم آماده کنیم ،برای این کار ابتدا داخل قالب راروغن کاری می نماییم و قالب را بدون حلقه رو و صفحه زیرین وزن میکنیم.( gr 4790W1= )
  • قالب را روی صفحه کف قرار داده و دیسک فلزی را داخل آن قرار می دهیم تا ارتفاع داخل قالب به Cm 12 برسد. باید تلاش نمود تا هنگام جدا کردن دیسک از قالب ، انتهای نمونه کاملا صاف باشد.
  • خاک را با توجه به گفته استاد در آزمایشگاه در ۳ لایه و هر لایه با ۲۵ ضربه با استفاده از چکش بزرگ متراکم میکنیم.
  • بعد از انجام تراکم حلقه رویی قالب را برداشته و با خط کش فلزی سطح نمونه را صاف کرده و درصورت وجود ناهمواری در سطح نمونه آن را با استفاده از دانه های خاک پر کنیم. صفحه زیرین قالب را باز کرده و قالب را با خاک داخل آن وزن می کنیم.( Gr9262 = W2)اکنون میتوان وزن مخصوص مرطوب خاک مورد آزمایش را بدست آورد.
  • قالب را سرو ته کرده و آنرا روی صفحه کف قرار داده و پیچهای اتصال مربوط به اتصال قالب به دستگاه آزمایش را محکم میکنیم.
  • وزنه حلقوی و نعل اسبی شکل را روی سطح نمونه قرار می دهیم.(وزن این سربارها هر یک ۱ کیلوگرم می باشد.)
  • حال سنبه را از میان سوراخ سربارها عبور داده و بر روی سطح خاک مماس میکنیم.
  • عقربه های مدرج را که برای اندازه گیری فرو رفتگی و نیرو اعمال شده میبا شد را صفر میکنیم.
  • وسیله اعمال فشار را روشن کرده و به ازاء هر ۵۰ خط تغییر مکان (نفوذ پذیری) عدد نشان داده شده توسط عقربه نیروسنج را میخوانیم و در جدول مربوطه یادداشت میکنیم.این عمل را تا جایی انجام می دهیم که عقربه نشان دهنده مقدار نفوذ ۴ دور بزند بعد از آن به ازاء هر۱۰۰ خط تغییر مکان (نفوذ پذیری) عدد نشان داده شده توسط عقربه نیروسنج را میخوانیم و در جدول مربوطه یادداشت میکنیم تا جایی که این عقربه ۱۲.۵ د ور بزند.( معادل با ۰.۵ اینچ نفوذ )
  • حال دستگاه را خاموش کرده و قالب را از آن خارج کرده ، خاک را از داخل قالب بیرون آورده و دو نمونه از پایین و بالای آن برداشته و آنها را در ظرفی قرار داده و در اون میگذاریم.(برای تعیین درصد رطوبت خام مورد آزمایش)
  • حال میتوانیم وزن مخصوص خشک خاک مورد آزمایش را بدست آوریم که محاسبات آن در زیر گفته خواهد شد.

 

پیج اینستاگرام : http://www.instagram.com/geotechnic.info

 

نظرات

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

آمار

  • 1
  • 75
  • 652
  • 3,042
  • 16,823